Loading...

Blog

PAMIĘĆ MIĘŚNIOWA – CZYM JEST I JAK JĄ ĆWICZYĆ ?

Co to jest pamięć mięśniowa?

Pamięć mięśniowa, inaczej określana jako pamięć proceduralna, to zdolność ciała do zapamiętywania i wykonywania określonych ruchów lub czynności w wyniku wielokrotnego powtarzania. Jest to rodzaj pamięci wewnętrznej połączonej z układem nerwowym, która umożliwia automatyczne oraz intencjonalne wykonywanie pewnych czynności motorycznych bez konieczności świadomego myślenia o poszczególnych krokach. 

Pamięć mięśniowa jest rozwijana poprzez powtarzanie określonych czynności lub ruchów przez pewien czas, aż stają się one bardziej automatyczne i efektywne. 

Pamięć mięśniowa jest przechowywana w mózgu i związana z ośrodkami odpowiedzialnymi za kontrolę ruchu, takimi jak móżdżek i korowe obszary motoryczne.  

Dzięki pamięci mięśniowej jesteśmy w stanie wykonywać różnorodne czynności na poziomie automatycznym, bez potrzeby świadomego analizowania każdego ruchu. Pamiętamy na przykład, jak należy pływać, jeździć na rowerze czy na nartach. Możemy przyjmować odpowiednią postawę ciała adekwatną do wszelakich czynności i również wykonywać złożone ćwiczenia bez dużego udziału naszej świadomości. Dzięki temu nasz organizm może funkcjonować szybciej i wydajniej, a jego możliwości są wykorzystywane w sposób optymalny. 

Jak działa pamięć mięśniowa? 

Pamięć mięśniowa opiera się na zdolności układu nerwowego do zapamiętywania i odtwarzania sekwencji ruchów. Proces ten jest związany z neuronami i synapsami, które tworzą połączenia między komórkami nerwowymi. Powtarzanie określonych czynności lub ruchów jest kluczowe dla rozwinięcia pamięci mięśniowej. Każde powtórzenie wzmocnienia danej sekwencji ruchów prowadzi do utrwalenia tych połączeń w mózgu. Im częściej powtarzamy pewne czynności, tym lepiej budujemy naszą pamięć proceduralną. Możemy zapamiętywać nie tylko różne formy aktywności fizycznej, ale również podstawowe czynności, jak chodzenie, ubieranie się, czy mycie. 

Istnieje hipoteza, że możemy nauczyć się pewnej czynności, obserwując kogoś wykonującego ten sam ruch. Odpowiadają za to tzw. neurony lustrzane, które właśnie aktywują się w takich sytuacjach. Przykładowo, jeśli uczymy się sztuk walki, to obserwowanie profesjonalnych zawodników pomoże nam szybciej nauczyć się odpowiedniej techniki, poprzez naśladowanie ich ruchów. 

Z czasem zapamiętujemy schematy ruchowe wyuczone w wybrany sposób. Istotne jest to, że pamięć mięśniowa nie rozpoznaje ewentualnych błędów podczas wykonywania różnych ćwiczeń. W związku z tym, stając się coraz bardziej perfekcyjni w ich powtarzaniu, po dłuższym czasie będzie nam coraz trudniej ewentualnie je do skorygować i zmienić technikę na poprawną. 

Czytaj też:   Fizjoterapeuta w Katowicach – jak wybrać tego właściwego?

Pamięć mięśniowa – ile trwa? 

Czas trwania pamięci mięśniowej może być różny i zależy od wielu czynników, takich jak intensywność treningu, czas trwania treningu, stopień zaawansowania danej umiejętności, indywidualne zdolności i predyspozycje, a także regularność i kontynuacja treningu. 

Krótkotrwała pamięć mięśniowa może występować już po krótkim okresie treningu, na przykład po kilku powtórzeniach danego ruchu. Jednakże, aby pamięć mięśniowa stała się trwalsza i bardziej stabilna, wymagane jest długotrwałe powtarzanie i trening. Często mówi się, że w celu utrwalenia pamięci mięśniowej potrzebne jest około 10 000 godzin praktyki. 

Po intensywnym treningu i osiągnięciu pewnego poziomu umiejętności, pamięć mięśniowa może być utrzymywana przez długi czas, nawet jeśli nie wykonuje się danej czynności przez pewien okres. Jest to znane jako „efekt przyzwyczajenia”. Dlatego zawodowi sportowcy, tancerze czy muzycy mogą zachowywać swoje umiejętności nawet po przerwie od treningu. 

Warto również zaznaczyć, że czas trwania pamięci mięśniowej może się różnić w zależności od rodzaju umiejętności i indywidualnych czynników. Niektóre umiejętności mogą być bardziej trwałe i łatwiej je przywrócić po przerwie, podczas gdy inne mogą wymagać regularnego i częstego treningu, aby utrzymać wysoki poziom pamięci mięśniowej. 

Zalety pamięci mięśniowej 

Pamięć mięśniowa, jako zdolność ciała do zapamiętywania i wykonywania określonych ruchów, ma wiele zalet: 

  1. Automatyzacja czynności – mięśniowa pamięć pozwala na automatyczne wykonywanie wyuczonych ruchów, ograniczając przy tym udział mózgu. 
  2. Poprawa wydajności – dzięki pamięci mięśniowej nasz organizm może funkcjonować szybciej i wydajniej, a jego możliwości są wykorzystywane w sposób optymalny. 
  3. Ułatwienie nauki – każde kolejne nowe elementy ruchu, ćwiczenia przychodzą łatwiej, gdy część danej techniki jest lub była już nauczona i powrót do danego ćwiczenia jest płynniejszy. 
  4. Wzmacnianie pewności siebie – gdy umiemy więcej, łatwiej przychodzi nam wykonywanie danych czynności, ćwiczeń, tym bardziej zwiększa się nasza pewność siebie. 
  5. Odporność na przerwy – dzięki pamięci mięśniowej nasze ciało pamięta ruchy, których nauczyło się nawet kilka lat wcześniej; organizm też szybciej wraca do zdrowia po przebytym urazie. 
Czytaj też:   Jak poprawić kondycję ? 

Jak ćwiczyć pamięć mięśniową? 

Aby ćwiczyć pamięć mięśniową i rozwijać umiejętność automatycznego wykonywania określonych ruchów, można zastosować kilka skutecznych strategii. Oto kilka sugestii: 

  1. Powtarzanie i praktyka – powtarzanie konkretnych ruchów może umocnić połączenia nerwowo mięśniowe. 
  2. Podziel zadanie na kroki – pamiętajmy o systematycznych ćwiczeniach i nie rezygnujmy z nich nawet wtedy, gdy coś nam nie wychodzi. 
  3. Wizualizacja – podglądanie osób prawidłowo ćwiczących, czy wykonujących daną czynność (sportowiec, muzyk, tancerz), a potem wizualizowanie sobie tego przyspiesza proces nauki i wspomaga kształtowanie pamięci mięśniowej. 
  4. Analiza i koncentracja – podczas każdej wykonywanej czynności bardzo istotna jest koncentracja. Słuchanie muzyki podczas biegania czy ćwiczeń może wpływać niekorzystnie na koncentrację. 
  5. Różnorodność treningu – należy co jakiś czas zmieniać ćwiczenia, aby zaskakiwać organizm nowymi bodźcami. Zaleca się zmiany w treningach od 6-8 tygodni do około 3 miesięcy. 
  6. Analiza wideo – ważne jest precyzyjne wykonywanie ćwiczeń i dokładna ich analiza, aby przypadkiem nie pogłębiać błędnej techniki. 
  7. Przerwy i odpoczynek – w każdym treningu ważny jest odpoczynek, aby mięśnie i mózg mogły odpocząć i być gotowe na 100% do kolejnych treningów.

Pamięć mięśniowa gry 

Jeśli chodzi o pamięć mięśniową w kontekście gier, odnosi się to do zdolności zapamiętywania i odtwarzania sekwencji ruchów lub kombinacji przycisków w grach komputerowych, konsolowych lub planszowych. Pamięć mięśniowa w grach może być przydatna w celu poprawy reakcji, precyzji i skuteczności w wykonywaniu określonych działań. 

Oto kilka sposobów, jak ćwiczyć pamięć mięśniową w grach: 

  1. Powtarzanie 
  2. Praktyka w warunkach rzeczywistych 
  3. Analiza i rozkład sekwencji 
  4. Korzystanie z technologii 
  5. Uwrażliwienie na dźwięki i wibracje 
  6. Odpoczynek i przerwy 

Pamięć mięśniowa a siłownia 

Pamięć mięśniowa jest również istotna w kontekście treningu siłowego na siłowni. Chociaż pamięć mięśniowa jest często kojarzona z nauką i zapamiętywaniem ruchów, odnosi się również do zdolności mięśni do zapamiętywania i adaptowania się do określonych treningów siłowych. Oto kilka aspektów pamięci mięśniowej w kontekście siłowni: 

  1. Technika wykonywania ćwiczeń – pamięć mięśniowa jest ważna przy nauce i utrwalaniu prawidłowej techniki wykonywania ćwiczeń. Dzięki pamięci mięśniowej mięśnie będą bardziej skutecznie angażowane i wykorzystywane podczas treningu siłowego. 
  2. Postęp treningowy – pamięć mięśniowa pozwala mięśniom dostosować się do obciążeń treningowych i rozwijać się w odpowiedzi na trening siłowy. Systematyczne i powtarzalne ćwiczenia, które angażują te same grupy mięśniowe, prowadzą do zwiększenia siły, wytrzymałości i objętości mięśniowej. 
  3. Przełamanie stagnacji – pamięć mięśniowa może pomóc w przełamywaniu stagnacji w treningu siłowym. Jeśli osiągniesz plateau i przestaniesz osiągać postępy w swoim treningu, zmiana ćwiczeń, manipulacja intensywnością lub objętością treningu może pobudzić pamięć mięśniową i zmusić mięśnie do reakcji adaptacyjnej, co prowadzi do dalszych postępów. 
  4. Rekonwalescencja po kontuzji – pamięć mięśniowa jest również korzystna podczas rekonwalescencji po kontuzjach. Mięśnie, które zostały wcześniej trenowane i wykorzystywane, mogą szybciej odzyskiwać swoją siłę i wydajność w wyniku treningu rehabilitacyjnego. Pamięć mięśniowa umożliwia mięśniom szybszą adaptację i przywrócenie ich poprzedniego poziomu funkcji. 
Czytaj też:   Ile powinien trwać trening?

Co obniża pamięć mięśniową? 

Istnieje kilka czynników, które mogą obniżać pamięć mięśniową lub wpływać na jej utratę. Oto kilka przykładów: 

  1. Brak treningu – regularne wykonywanie określonych ruchów lub czynności jest istotne dla utrzymania i rozwijania pamięci mięśniowej. Jeśli dana czynność nie jest regularnie wykonywana, mięśnie mogą zapomnieć wzorce ruchowe i trudniej będzie je odtworzyć. 
  2. Przerwy od treningu – długotrwałe przerwy od treningu mogą prowadzić do utraty pamięci mięśniowej. Jeśli przez dłuższy czas nie wykorzystujemy określonych mięśni i nie powtarzamy odpowiednich ruchów, pamięć mięśniowa może osłabnąć.
  1. Niewłaściwa technika – wykonywanie ruchów w niewłaściwej technice może zakłócać rozwój pamięci mięśniowej. Jeśli wykonujemy ćwiczenia w sposób nieprawidłowy, może to prowadzić do utrwalania złych wzorców ruchowych, co utrudnia poprawne zapamiętywanie i odtwarzanie ruchów. 
  2. Urazy – urazy mięśni lub stawów mogą wpływać na pamięć mięśniową. W przypadku poważnych urazów lub długotrwałej przerwy w treningu z powodu kontuzji, mięśnie mogą stracić swoje zdolności pamięciowe i wymagać dodatkowego czasu na ponowne przywrócenie pamięci mięśniowej. 
  3. Starzenie się – proces starzenia się może wpływać na pamięć mięśniową. Z wiekiem mięśnie i układ nerwowy mogą tracić niektóre zdolności adaptacyjne, co może prowadzić do utraty pamięci mięśniowej i trudności w odtwarzaniu pewnych ruchów. 

Podsumowanie 

Pamięć mięśniowa to zdolność ciała do zapamiętywania i wykonywania określonych ruchów lub czynności w wyniku wielokrotnego powtarzania. Dzięki pamięci mięśniowej jesteśmy w stanie wykonywać różnorodne czynności na poziomie automatycznym, bez potrzeby świadomego analizowania każdego ruchu. Często mówi się, że w celu utrwalenia pamięci mięśniowej potrzebne jest około 10 000 godzin praktyki. Pamięć mięśniowa pozwala na to, że nasz organizm może funkcjonować szybciej i wydajniej, a jego możliwości są wykorzystywane w sposób optymalny.

Author: Jakub Sikora

Jakub Sikora, trener personalny, fizjoterapeuta i dietetyk. Ukończył studia magisterskie na kierunku fizjoterapii oraz studia podyplomowe z Żywienia i Suplementacji Osób Aktywnych Fizycznie na Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Certyfikowanym trenerem personalnym jest od ponad 4 lat. W przeszłości trenował piłkę nożną, obecnie uprawia sporty siłowe (trójbój siłowy i wyciskanie leżąc) z kilkoma ogólnopolskimi sukcesami na koncie (m.in. III miejsce na Mistrzostwach Polski w Wyciskaniu Leżąc Klasycznym w kategorii Juniorów). Od jakiegoś czasu odnajduje się w nowej pasji – Muay Thai (tajski boks).